Polityka obsługi "cookies" na stronach UW
Projekt realizowany przez Uniwersytet Warszawski
Strona głównaOfertaCzłowiek i SpołeczeństwoPsychologia płci

Psychologia płci

Dane kursu

Numer kursu: C/3284
Dziedzina wiedzy: Człowiek i Społeczeństwo
Liczba godzin: 30
Jednostki
odpowiedzialne:
Instytut Stosowanych Nauk Społecznych
Autor kursu: mgr Agnieszka Kaczmarczyk
Rodzaj zajęć: wykłady

Grupy

Numer grupy:C/3284/1
Trymestr:I/2017/2018
Prowadzący:mgr Agnieszka Kaczmarczyk
Cena:275.00 zł
Terminy: od 08-10-2017 do 17-12-2017
Lokalizacja:Kampus Centralny lub Kampus Ochota lub Kampus Smyczkowa
Zajęcia: zwiń
lp.datarozpoczęciezakończenieprzerwa
108-10-2017
niedziela
11:3014:0015
215-10-2017
niedziela
11:3014:0015
322-10-2017
niedziela
11:3014:0015
429-10-2017
niedziela
11:3014:0015
505-11-2017
niedziela
11:3014:0015
619-11-2017
niedziela
11:3014:0015
726-11-2017
niedziela
11:3014:0015
803-12-2017
niedziela
11:3014:0015
910-12-2017
niedziela
11:3014:0015
1017-12-2017
niedziela
11:3014:0015

Opis kursu

Zajęcia zostały podzielone na 10 bloków tematycznych, możliwych do uzupełnienia o treści zaproponowane przez Słuchaczy:

1. Chromosomy i hormony – czyli co wspólnego mają ze sobą płeć biologiczna i wchodzenie po schodach? 

  • płeć biologiczna i jej poszczególne komponenty,
  • fazy rozwoju płciowego,
  • cechy płciowe,
  • interpłciowość, zaburzenia rozwoju płci (ZRP).

2. Tożsamość płciowa – kim się czuję i co w związku z płcią jest „normalne”? 

  • elementy płci psychicznej,
  • koncepcje normy i patologii w seksuologii i psychologii klinicznej,
  • orientacja seksualna,
  • spektrum transpłciowości.

3. Badania nad płcią kiedyś i dziś – czy psychologia powinna badać płeć? 

  • początki badań nad płcią w psychologii akademickiej,
  • płeć a teorie psychoanalityczne,
  • współczesne kierunki badań nad płcią.

4. Teorie socjalizacji i skale pomiarowe – jak Jaś uczy się być Janem? Czy kobiecość/męskość da się zmierzyć? 

  • teorie społecznego uczenia się,
  • teorie poznawczo-rozwojowe,
  • teorie schematu rodzaju jako wyjaśnienie kształtowania się poczucia przynależności do danej płci,
  • skale pomiarowe (skale kobiecości/męskości) używane w psychologii klinicznej kiedyś i dziś.

5. Płeć a zdrowie – dlaczego kobiety i żonaci mężczyźni żyją dłużej?

  • definicje i koncepcje zdrowia,
  • jednostki chorobowe częściej diagnozowane u kobiet i u mężczyzn,
  • długość życia a płeć,
  • dieta a płeć.

6. Płeć a trudności psychiczne – czy kobieca i męska depresja dają te same objawy?

  • stres i radzenie sobie ze stresem oraz style atrybucji stosowane przez kobiety i mężczyzn,
  • płeć a zachowania samobójcze,
  • obraz i częstotliwość występowania zaburzeń psychicznych (depresji, zaburzeń lękowych, zaburzeń osobowości, uzależnień, zaburzeń odżywiania i zaburzeń obrazu ciała) a płeć.

7. Stereotypizacja, dyskryminacja ze względu na płeć – czy seksizm może być życzliwy i co to znaczy? 

  • stereotypy – po co są i jak z nimi walczyć,
  • seksizm – jego manifestacje i konsekwencje,
  • kobiecość, męskość i media.

8. Związki intymne 

  • miłość według najpopularniejszych teorii psychologii miłości,
  • style przyjaźni oraz tworzenia relacji intymnych preferowane przez kobiety i przez mężczyzn,
  • współczesne modele związków – zalety i zagrożenia związane z przemianami społecznymi w tej sferze,
  • konflikt i przemoc w związku.

9. Płeć w szkole i pracy – czy czas wrócić do osobnych klasy dla uczniów i uczennic? 

  • doświadczenia szkolne a płeć,
  • stereotypy płciowe w szkole i pracy,
  • dysproporcje w osiągnięciach edukacyjnych i zawodowych,
  • podział pracy ze względu na płeć,
  • edukacja kobiet i mężczyzn oraz ich obecności na rynku pracy – tło historyczne.

10. Płeć a moralność, płeć a duchowość – podsumowanie zajęć

  • kobiety i mężczyźni jako przestępcy i ofiary przestępstw,
  • środowisko więźniów i więźniarek – specyfika oddziaływań resocjalizacyjnych a płeć,
  • duchowość kobiet i mężczyzn,
  • nauczanie religijnie a kwestia płci.

 

Cel ogólny

Przekazanie wiedzy dotyczącej kategorii płci w perspektywie nauk społecznych z elementami nauk biologicznych.

 

Cele szczegółowe

Celem kursu jest wyposażenie Słuchaczy w wiedzę na temat płci z perspektywy nauk społecznych z elementami nauk biologicznych. Podczas zajęć prowadzonych w formie interaktywnego, multimedialnego wykładu Słuchacze poznają poszczególne komponenty płci biologicznej oraz teorie płci psychicznej (tożsamości płciowej). Słuchacze kursu prześledzą podejścia do płci i badań nad płcią od początków psychologii akademickiej (strukturalizm, funkcjonalizm, behawioryzm), poprzez podejścia psychoanalityczne, poznawcze, rozwojowe, oraz koncepcje współczesne. Ponadto Słuchacze będą mieli okazję do uzyskania wiedzy dotyczącej koncepcji socjalizacji płciowej, kobiecości, męskości, stereotypów płciowych, związków intymnych, płci w szkole i pracy, stosowanych w psychologii skal do pomiaru kobiecości i męskości, oraz związku płci ze zdrowiem (w tym zdrowiem psychicznym) oraz z moralnością i duchowością.

 

Korzyści dla słuchacza

BLOK 1. Słuchacze mają wiedzę na temat podziału cech płciowych (I, II i III-rzędowych), komponentów płci biologicznej, etapów kształtowania się takowej i aberracji mogących wystąpić podczas poszczególnych stadiów, czyli tzw. zaburzeń rozwoju płci – chromosomalnych (Zespół Turnera, Zespół Klinefeltera, Trisomia chromosomu X,  Zespół Jacobsa, mozaicyzm), genetycznych (mutacje w obrębie genu SRY), hormonalnych (Zespół niewrażliwości na androgeny, Zespół nadnerczowo-płciowy) i enzymatycznych (Deficyt 5-alfa-reduktazy). Poznają pojęcie interpłciwości oraz analizują przypadki kliniczne i medialne dotyczące sytuacji osób interpłciowych.

BLOK 2.  Słuchacze kursu rozumieją czym jest tożsamość płciowa, mają wiedzę na temat jej aspektów (identyfikacji, ról płciowych i orientacji seksualnej) oraz spektrum wyrazów „przekraczania płci” (transseksualizm, transwestytyzm fetyszystyczny, transwestytyzm podwójnej roli, drag, „trzecia płeć”, etc.). Ponadto posługują się pojęciami normy i patologii zgodnie z ich użyciem w seksuologii i psychologii klinicznej, a także poznają medyczny oraz prawny obraz funkcjonowania osób transpłciowych (poddających się korekcie płci). 

BLOK 3. Słuchacze potrafią odtworzyć przebieg badań i podejście do badań nad płcią od początków psychologii akademickiej (strukturalizm, funkcjonalizm, behawioryzm), znają najważniejsze pojęcia, charakteryzujące owe podejścia (uogólniony model umysłu, hipoteza zmienności, różnice indywidualne, badanie zachowania, etc.) oraz najważniejsze postaci dla poszczególnych nurtów i dla badań nad płcią (m.in. Wilhelm Wundt, Helen Thompson Wooley, Edward Thorndike, Leta Hollingworth, Mary Calkins, Burrhus Skinner). Słuchacze kursu zdobywają wiadomości pozwalające na krytyczne spojrzenie na współcześnie prowadzone badania nad płcią, na ich kierunek (badanie różnic vs. badanie płci jako kategorii społecznej) oraz metodologię. Słuchacze kursu uzyskują również wiedzę z zakresu psychoanalitycznej teorii Zygmunta Freuda, poznają jej terminologię oraz wpływ na postrzeganie płci, a także zapoznają się z treścią koncepcji polemicznych (m.in. Karen Horney, Nancy Chodorow oraz Ellyn Kaschak). 

BLOK 4. Słuchacze poznają teorie socjalizacji, przy pomocy których potrafią wyjaśnić jak to się dzieje, że dziecko zaczyna przejawiać zachowania związane z płcią i wykształca poczucie kobiecości bądź męskości (teorie społecznego uczenia się, teorie poznawczo-rozwojowe, teorie schematu rodzaju) oraz rozumieją znaczenie takich pojęć, jak: rola rodzajowa, warunkowanie klasyczne i sprawcze, modelowanie, rozwój poznawczy, rozwojowy seksizm, schemat poznawczy. Dodatkowo, Słuchacze posiadają wiedzę na temat historii skal do pomiaru kobiecości i męskości stosowanych w psychologii klinicznej oraz ich obecnego użycia. 

BLOK 5. Słuchacze poznają wyniki współczesnych badań odnoszących się do stanu zdrowia w kontekście podziału na płeć – potrafią wymienić, które jednostki chorobowe są diagnozowane częściej u kobiet, a które u mężczyzn oraz jakie różnice w obrazie klinicznym są charakterystyczne dla danej płci. Słuchacze kursu poznają definicje zdrowia i jego wskaźników (negatywnych, pozytywnych i pośrednich), główne przyczyny zgonów, przyczyny dysproporcji pomiędzy zachorowalnością kobiet i mężczyzn, charakterystyczne dla kobiet i mężczyzn postawy wobec własnego zdrowia, profilaktyki, odżywiania się, czy aktywności fizycznej. 

BLOK 6. Słuchacze posiadają wiedzę na temat trudności psychicznych dotykających kobiety i mężczyzn, potrafią wymienić główne przyczyny stresu oraz style radzenia sobie typowe dla danej płci, a także stosowane częściej atrybucje. Słuchacze znają specyfikę takich zaburzeń, jak: depresja, zaburzenia lękowe, uzależnienie, zaburzenia odżywiania i zaburzenia obrazu ciała (anoreksja, bulimia, zaburzenie z napadami objadania się, ortoreksja, dysmorfia mięśniowa) oraz zaburzenia osobowości, z uwzględnieniem sposobu doświadczania określonej trudności typowego dla kobiet oraz typowego dla mężczyzn. 

BLOK 7. Słuchacze kursu posługują się pojęciem stereotypu, autostereotypu oraz metastereotypu. Potrafią wytłumaczyć wpływ tzw. zjawiska zagrożenia stereotypem na poziom wykonania zadania, a także przedstawić możliwe przyczyny stereotypizacji oraz sposoby przeciwdziałania jej. Słuchacze wiedzą czym jest seksizm, potrafią wyjaśnić koncepcję seksizmu ambiwalentnego oraz zilustrować ją przykładami, a także krytycznie spojrzeć na przekazy medialne (w tym reklamy) pod kątem zawartych w nich uprzedzeń. 

BLOK 8. Słuchacze znają podstawowe koncepcje psychologiczne odnoszące się do miłości. Potrafią przedstawić fazy rozwoju związku miłosnego, a także zilustrować różnorodność związków intymnych oraz nakreślić ich przemiany na przestrzeni czasu. Posługują się pojęciami takimi, jak: rodzina nuklearna, rola ekspresyjna i rola instrumentalna, rodzina z wyboru, akordeonowe gospodarstwa domowe, podwójny standard seksualny. 

BLOK 9. Słuchacze posiadają wiedzę pozwalającą im na prowadzenie dyskusji o  doświadczeniach szkolnych w kontekście podziału na płeć, powstawaniu różnic między osiągnięciami naukowymi chłopców i dziewcząt. Znają tło historyczne odnoszące się do edukacji kobiet i mężczyzn oraz ich obecności na rynku pracy, wyjaśniają mechanizmy sprzyjające segregacji płciowej na rynku pracy i jej konsekwencje; znają takie pojęcia jak: tokenizm, mobbing, szklany sufit, szklane ruchome schody, wskaźnik nierównoważności. 

BLOK 10. Słuchacze kursu poznają wyniki badań na temat związku płci z przestępczością, rodzajem i motywacją zbrodni popełnianych przez kobiety i mężczyzn, a także działaniami resocjalizacyjnymi i ich skutecznością wobec przedstawicieli danej płci. Słuchacze znają pojęcie przemocy instytucjonalnej i potrafią wyjaśnić jej mechanizmy stosowane wobec kobiet. Ponadto Słuchacze są świadomi specyfiki duchowości kobiet i mężczyzn, obecności kategorii płci i roli płciowej w Wielkich Religiach (judaizmie, chrześcijaństwie, islamie i religiach Dalekiego Wschodu). 

PODSUMOWANIE: Słuchacze potrafią w sposób refleksyjny oraz krytyczny odnieść się do obecnego stanu wiedzy i badań nad płcią w dyskusji, poddają analizie rozmaite obszary życia społecznego przyjmując perspektywę doświadczeń płciowych, umieją zaprezentować własne stanowisko w odniesieniu do tematyki poruszanej na zajęciach.

 

Metody pracy

Zajęcia odbywać się będą w formie wykładu multimedialnego z elementami dyskusji, pracy w grupach oraz analizy materiałów wizualnych i tekstowych.

 

Metody weryfikacji efektów kształcenia

Egzamin testowy (test jednokrotnego wyboru).

 



do góry ↑