Polityka obsługi "cookies" na stronach UW
Projekt realizowany przez Uniwersytet Warszawski
Strona głównaOfertaCzłowiek i SpołeczeństwoPoprawność językowa w tekstach specjalistycznych (część I)

Poprawność językowa w tekstach specjalistycznych (część I)

Dane kursu

Numer kursu: J/0542
Dziedzina wiedzy: Człowiek i Społeczeństwo
Język: Polski
Poziom języka:
Liczba godzin: 30
Jednostki
odpowiedzialne:
Wydział Polonistyki
Autor kursu: dr Jarosław Łachnik
Rodzaj zajęć: warsztaty

Grupy

Numer grupy:J/0542/3
Trymestr:I/2017/2018
Prowadzący:dr Jarosław Łachnik
Cena:275.00 zł
Terminy: od 12-10-2017 do 21-12-2017
Lokalizacja:Kampus Centralny lub Kampus Ochota lub Kampus Smyczkowa
Zajęcia: zwiń
lp.datarozpoczęciezakończenieprzerwa
112-10-2017
czwartek
17:0020:1515
226-10-2017
czwartek
17:0020:1515
309-11-2017
czwartek
17:0020:1515
423-11-2017
czwartek
17:0020:1515
530-11-2017
czwartek
17:0020:1515
607-12-2017
czwartek
17:0020:1515
714-12-2017
czwartek
17:0020:1515
821-12-2017
czwartek
18:0019:30brak

Opis kursu

Kurs jest prowadzony w języku polskim.

  1. Podstawowe pojęcia językoznawcze przydatne w językowym opracowaniu tekstów. Norma językowa i norma profesjonalna. Granice normy czysto językowej w językowym opracowywaniu tekstów specjalistycznych.
  2. Specyfika stylu naukowego i stylu prawnego – wyznaczniki leksykalne, gramatyczne i stylistyczne. Jak pracować nad językiem tekstów specjalistycznych, urzędowych i tłumaczonych. Typowe błędy językowe w tekstach specjalistycznych.
  3. Podstawowe zagadnienia gramatyczne dotyczące opracowywania tekstów specjalistycznych (szyk wyrazów ze szczególnym uwzględnieniem szyku naturalnego, szyku przydawki jakościowej i gatunkującej, homonimii składniowej i wtórnych związków składniowych, nadużywanie równoważników z imiesłowem współczesnym, związki zgody i rządu, spójniki skorelowane jako cecha charakterystyczna stylu naukowego – terminy będą omawiane na pochodzących z tekstów specjalistycznych przykładach umożliwiającym zrozumienie tych zjawisk niejęzykoznawcom). Skróty i skrótowce (akronimy, nazwy instytucji) – pisownia, odmiana i użycie w zdaniu.
  4. Omówienie zagadnień składniowych na przykładach zdań z tekstów prawnych (związki zgody i rządu, wyrazy funkcyjne, skróty składniowe, szyk wyrazów w zdaniu, imiesłowy, równoważnik zdania z imiesłowem na -ąc).
  5. Składnia zdania złożonego (struktury typowej dla tekstu prawnego i naukowego).
  6. Zagadnienia związane z odmianą i użyciem liczebników w zdaniu.
  7. Podstawowe zagadnienia leksykalne związane z poprawnością językową tekstów specjalistycznych (terminologia, łączliwość i kolokacje w tekstach specjalistycznych, specyfika frazeologiczna tekstów tego typu).
  8. Specyfika interpunkcyjna w tekstach specjalistycznych (wielopunktowe wyliczenia, zdania wtrącone, zdania wielokrotnie złożone, dyslokacja przecinka, znaczeniotwórcza rola interpunkcji).
  9. Specyfika ortograficzna w tekstach specjalistycznych (użycie wielkich i małych liter, pisownia łączna, rozdzielna i z dywizem).
  10. Opracowanie normatywne przykładowych tekstów specjalistycznych (np. artykułach naukowych i popularnonaukowych, tekstach formalnych). Teksty z podkreślonymi błędami językowymi oraz teksty, w których błędy trzeba samodzielnie odnaleźć, zinterpretować i poprawić [ten aspekt zostanie rozszerzony w części drugiej].

Cel ogólny

Językowe przygotowanie osób zajmujących się redagowaniem lub pisaniem tekstów specjalistycznych (medycznych, prawnych, prawniczych, naukowych) oraz tłumaczeń.

Cele szczegółowe

  • zapoznanie Słuchaczy z podstawowymi zasadami dotyczącymi normatywnego opracowania i redagowania tekstów specjalistycznych (ćwiczenia na przykładach konkretnych zdań i tekstów),
  • zapoznanie Słuchaczy z podstawowymi zagadnieniami gramatycznymi przydatnymi podczas językowego opracowywania tekstów specjalistycznych,
  • zapoznanie Słuchaczy z podstawowymi zagadnieniami leksykalnymi przydatnymi podczas językowego opracowywania tekstów specjalistycznych,
  • zapoznanie Słuchaczy ze specyfiką tekstów specjalistycznych (w tym szczególnie prawnych, prawniczych, medycznych, innych naukowych oraz tekstów tłumaczonych).

Korzyści dla słuchacza

Grupa zakładanych odbiorców tego kursu jest nieco zawężona, ale wynika to z jego specyfiki. Tłumacze i specjaliści innego typu nie znajdą wystarczająco sprofilowanej wiedzy na kursach o profilu bardzo ogólnym, a obecnie istnieje duża potrzeba rynkowa poruszania takich zagadnień. Oczywiście, w kursie mogą uczestniczyć wszyscy, których ta tematyka interesuje (np. prawnicy, tłumacze, studenci filologii obcych, dziennikarze, przedstawiciele innych dyscyplin naukowych, w tym także dyscyplin ścisłych). W czasie zajęć będziemy pracować na oryginalnych tekstach tłumaczonych oraz artykułach naukowych z różnych dyscyplin, tekstach ustaw i rozporządzeń oraz tekstach prawniczych. Przewidziane zostały różne typy ćwiczeń: poprawianie błędów w zdaniach, poprawiane tekstów z podkreślonymi błędami i najtrudniejsze – poprawianie błędów w tekstach bez podkreśleń (Słuchacz sam musi znaleźć błąd, zidentyfikować go, a także zaproponować wersję poprawną).


Przykładowe pytania, na które znajdzie odpowiedzi Słuchacz kursu:

  • co złego jest w zdaniu: Derywaty generują także modele słowotwórcze zawierające symbole nawiasowane, i dlaczego należy unikać takich struktur?
  • jak przeczytać zdanie: Na danego kandydata zostało oddanych? (zostały oddane?) 126 139 289 głosów (głosy)?
  • jak przeczytać zdanie: Kandydat wygrał 4,4% (procent, nie: procenta!)?
  • ceny wzrosły o 5,5 punktu czy punkta procentowego?
  • czy można powiedzieć, że Roztwór zawierał 8,7 promil kwasu solnego?
  • kiedy piszemy kodeks karny, a kiedy: Kodeks karny?
  • jak poprawnie skrócić kodeks karny ‑ kk., k.k., KK, K.K., kk?
  • czy napiszemy ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych czy też Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych?
  • w jaki sposób wprowadzać w tekście głównym cytaty i przytoczenia?
  • jakie są ogólne zasady dotyczące takiego budowania zdań, żeby były one przejrzyste i zrozumiałe?
  • na czym polega znaczeniotwórcza rola szyku i co to są wtórne związki składniowe – jak praktycznie wykorzystać tę wiedzę?
  • w jaki sposób zapanować nad składnią zdania złożonego, jak długie zdania budować?
  • jak zapanować nad interpunkcją tekstu zawierającego długie zdania z przewarzającymi stosunkami podrzędności?
  • gdzie szukać odpowiedzi na nietypowe pytania poprawnościowe, których nie uwzględniają poradniki językowe i słowniki poprawnościowe (Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych, Rada Języka Polskiego, Poradnia Językowa Instytutu Języka Polskiego UW)?
  • jak uniknąć zbytniego obciążenia stylistycznego tekstów naukowych i czy w ogóle jest to możliwe?

Metody pracy

  • warsztaty z elementami wykładu (powtórzenie zasad poprawnościowych – prezentacja),
  • rozwiązywanie ćwiczeń poprawnościowych,
  • teksty specjalistyczne – z lukami, z wersjami do wyboru, ze zdaniami do przekształcenia itp.,
  • dyskusja sterowana,
  • swobodna dyskusja prowadzącego i Słuchaczy.

Metody weryfikacji efektów kształcenia

  • ćwiczenia weryfikujące i utrwalające wiedzę,
  • wspólne rozwiązywanie testów,
  • praca w grupach – rozwiązywanie ćwiczeń sprawdzających.


do góry ↑